POKRYCIA DACHOWE
 

Czym pokryć dach?

Współczesne konstrukcje dachów stwarzają możliwość zastosowania różnych materiałów pokryciowych, których podstawowym zadaniem jest ochrona wnętrza domu przed czynnikami atmosferycznymi oraz nadaniu budynkowi określonego charakteru.
Duży wybór materiałów pokryciowych może sprawić pewne problemy przy doborze odpowiedniego pokrycia, dlatego też pragniemy przedstawić Państwu ofertę handlową Naszej Firmy oraz pomóc w zapoznaniu się z właściwościami poszczególnych materiałów przeznaczonych do krycia dachów.  

Architektura dachu

Dach - "piąta elewacja budynku". Jak bardzo trafne jest to spostrzeżenie, wiedzą doskonale wszyscy. To właśnie dach nadaje charakterystyczny wygląd budynkom, jest ich wyróżnikiem i jednym z najważniejszych elementów. Dziś możemy oglądać dachy o najróżniejszych kształtach.

Dachy podzielić można na: płaskie, pochyłe i wygięte. Dach płaski pojawił się po raz pierwszy z początkiem XX wieku. Jednakże panujące powszechnie gusta i praktyka powodująca zwrot w kierunku dobrze znanych i sprawdzonych dachów pochyłych, spowodowały szybki schyłek popularności dachów płaskich w budownictwie mieszkaniowym. Dachy pochyłe powszechnie dzieli się na dachy wysokie i niskie. Posiadają one najbardziej rozbudowaną strukturę rodzajową, od prostych dachów jedno- i dwuspadowych do złożonych konstrukcji mansardowych, czy też pilastych. Wśród nich wyróżnia się między innymi kombinacje dachów opartych na wielokątach, tzw. dachy kombinowane.

  Dyfuzja wywołana jest różnicą ciśnień cząstkowych pary wodnej. Różnica ta wynika zarówno z różnicy temperatur wewnątrz i na zewnątrz budynku jak również z różnicy zawartości pary wodnej w powietrzu. Zjawisko to może mieć niekorzystny wpływ na żywotność konstrukcji dachowej.

Przy określonych temperaturach panujących na zewnątrz budynku i stałym dopływie pary wodnej z wnętrza budynku, powstaje kondensacja pary , która może mieć charakter ciągły. Może ona spowodować stałe zawilgocenie konstrukcji dachowej, zarówno samej więźby - zwykle drewnianej , jak i materiału izolacyjnego, wypełniającego konstrukcję dachową. Więźba dachowa ulega wówczas korozji biologicznej, natomiast materiał izolacji termicznej, nawet jeśli wykonany jest z hydrofobizowanych włókien mineralnych lub szklanych, traci swoje właściwości izolacyjne. Budynek w tym stanie przestaje być obiektem energo-oszczędnym i przyjaznym dla jego mieszkańców, a po dłuższym okresie użytkowania zostaje zagrożona stateczność jego konstrukcji dachowej.

Chcąc zapewnić długą żywotność budynku należy jak najdłużej zachować optymalne warunki wewnątrz połaci dachowej, tzn. maksymalnie małą wilgotność. Mając na uwadze fakt, że dzienna emisja pary wodnej z mieszkania o powierzchni 150 m wynosi około 50 litrów musimy zapewnić taką konstrukcję połaci dachowej, która będzie zapobiegała przenikaniu pary przez połać oraz odprowadzała nadmiar pary z wnętrza połaci, zapobiegając tym samym kondensacji pary wodnej.

  Ze względu na opisane wyżej zjawiska zachodzi konieczność zastosowania tzw. barier paroizolacyjnych powstrzymujących przepływ pary wodnej z wnętrza budynku, jak i warstw dyfuzyjnych - paroprzepuszczalnych, umożliwiających swobodny przepływ pary wodnej na zewnątrz budynku. Teoretycznie najlepszym rozwiązaniem byłoby całkowite ograniczenie przepływu pary, niemniej jednak w praktyce stosuje się materiały tylko ograniczające ten przepływ. Praktycznie każdy materiał budowlany jest, w różnym stopniu, przenikalny dla pary wodnej.

  Podstawową barierą dla wytworzonej we wnętrzu budynku pary wodnej stanowią folie paroizolacyjne. Charakteryzują się one dużym oporem dyfuzyjnym i skutecznie chronią więźbę i pozostałe elementy pokrycia przed penetracją pary od strony poddasza. Skutecznie, nie mniej jednak nie w stu procentach. Ponieważ nie ma materiałów całkowicie paroszczelnych w konstrukcji połaci dachowej stosuje się dodatkowe zabezpieczenia przed nadmiernym zawilgoceniem w postaci kanałów wentylacyjnych oraz folii paroprzepuszczalnych. Folie te charakteryzują się niskim współczynnikiem oporu dyfuzyjnego. Dodatkowo zadaniem tych folii jest ochrona poddasza przed kurzem, śniegiem oraz stratami ciepła.

  Pierwsza warstwa (suchy tynk) posiada bardzo niską oporność dyfuzyjną. Praktycznie nie stanowi ona żadnej bariery dla pary wodnej. Dla dobrej paroizolacji pod warstwą suchego tynku powinna znaleźć się warstwa paroizolacyjna.

  Praktyka budowlana nakazuje stosowanie szczelnych powłok paroizolacyjnych po cieplejszej stronie stropów stykających się z poddaszem. Zapobiega to kondesacji pary wodnej wewnątrz izolacji termicznej i ułatwia usuwanie nadmiaru pary z przestrzeni nie ogrzewanych. Ta właśnie powłoka paroizolacyjna, jakże ważna przy prawidłowej konstrukcji poddasza, wpływająca niemal bezpośrednio na jego żywotność, często jest pomijana ze względu np. na złudną oszczędność kosztów.

  W przypadku poddasza użytkowego warstwę folii paroizolacyjnej układa się zawsze bezpośrednio pod izolacją termiczną. Brak warstwy paroizolacyjnej pomiędzy warstwą suchego tynku a warstwą termoizolacyjną powoduje nadmierne nagromadzenie się skondensowanej pary wodnej w warstwie termoizolacyjnej, w efekcie prowadząc do zniszczenia konstrukcji dachowej.

Przyjmuje się, że stosunek oporności dyfuzyjnej warstwy paroizolacyjnej do warstwy dyfuzyjnej powinien wynosić 1: 6. Taka proporcja zapewnia odprowadzenie pary przedostającej się przez warstwę paroizolacyjna (nie istnieją materiały całkowicie paroszczelne; w odpowiednich warunkach, tj. przy różnicy ciśnienia pomiędzy dwoma środowiskami rozdzielonymi warstwą paroizolacyjna, następuje dyfuzja pary wodnej poprzez każdy materiał), oraz odprowadzenie wilgoci przedostającej się z zewnątrz.

Warstwa dyfuzyjna.

Warstwa dyfuzyjna w połaci dachowej spełnia trzy funkcje: chroni warstwę termoizolacyjną przed ewentualnym zamoknięciem od strony pokrycia oraz wyziębieniem (wiatroizolacja); odprowadza parę wodną z warstwy termoizolacyjnej.

Niezachowanie odpowiednich parametrów konstrukcyjnych i użytkowych połaci dachowej może spowodować korozję więźby dachowej. Brak paroizolacji, jak wspomniano wyżej, w końcowym rezultacie prowadzi do zawilgocenia warstwy termoizolacyjnej.

Para wodna ulega skropleniu podczas gwałtownego schłodzenia. Warunki takie mają miejsce w połaci dachowej na styku warstwy temoizolacyjnej (warstwa relatywnie ciepła) oraz kanałów wentylacyjnych połaci dachowej i warstwy dyfuzyjnej. Para wodna migrująca z wnętrza budynku, charakteryzująca się dużą energią termodynamiczną zostaje gwałtownie schłodzona i przechodzi w ciecz. Zjawisko to może zostać spotęgowane poprzez użycie materiałów o niskiej "stabilności termicznej" do pokrycia połaci dachowej (np. blachy). Przy zastosowaniu takich materiałów warstwa dyfuzyjna nie jest w stanie wyprowadzić nadmiaru pary na zewnątrz. W budownictwie mieszkaniowym zalecane jest stosowanie materiałów o wysokiej "stabilności termicznej" (np. dachówki cementowe, ceramiczne) tzn. takich, które wolno się nagrzewają oraz wolno oddają ciepło.

W prawidłowo wykonanym dachu miejsce przechodzenia pary wodnej w ciecz powinno znajdować się na lub nad warstwą dyfuzyjną. Krople wody znajdujące się na powierzchni warstwy dyfuzyjnej zostaną odparowane lub odprowadzone po powierzchni warstwy dyfuzyjnej poza połać dachu. Niektóre folie dyfuzyjne posiadają na wewnętrznej powierzchni warstwę pochłaniającą nadmiar wilgoci lub skroploną parę wodną i stopniowo odprowadzają ją na zewnątrz.

Reasumując, konstrukcja dachowa wykonana zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami i praktykami budowlanymi powinna posiadać zarówno warstwę paroizolacyjna, jak i warstwę dyfuzyjną. Tak wykonana konstrukcja będzie wytrzymała oraz zagwarantuje długą żywotność całego dachu.

Wentylacja połaci

Wentylacja połaci dachowej odbywa się dwoma kanałami wentylacyjnymi, jeden nad warstwą dyfuzyjną, a drugi pod warstwą dyfuzyjną. Przekrój poprzeczny jednego kanału powinien mieć co najmniej 200 cm co przy rozstawie krokwi co 80 cm wymaga zastosowania kontrłat o grubości 2,5 cm. Kanał wentylacyjny znajdujący się nad warstwą dyfuzyjną zapewnia odprowadzenie pary wodnej spod dachówek. Para ta może pojawić się pod dachówkami na skutek kapilarnego zaciekania wody, czy też w czasie ostrych podmuchów wiatru.
Możliwe jest też skraplanie się pary wodnej znajdującej się w przestrzeni pomiędzy dachówkami a warstwą dyfuzyjną na spodniej powierzchni dachówek lub wierzchniej powierzchni warstwy dyfuzyjnej. Skroplona woda zostanie odprowadzona po powierzchni warstwy dyfuzyjnej poza połać dachu poprzez blachę okapową. Warstwa dyfuzyjna ma właściwości zapobiegające przenikaniu wody w głąb połaci dachowej, a jednocześnie pozwala odprowadzić nadmiar pary wodnej z wnętrza połaci dachowej.
Kanał pod warstwą dyfuzyjną zapewnia cyrkulacje powietrza pomiędzy warstwą izola­cyjną, a warstwą dyfuzyjną.

Wentylacja okapu

Okap połaci dachu jest elementem zapewniającym swobodny przepływ powietrza poprzez całą połać dachu. Przestrzeń o przekroju min. 200 cm pomiędzy deską okapową, a zabezpieczeniem okapu zapewnia wlot strumienia powietrza pod połać dachu.

Wykonanie kalenicy dachu powinno umożliwiać swobodną cyrkulację powietrza w obydwu kanałach wentylacyjnych połaci. W tym celu pozostawia się co najmniej 4-centymetrową szczelinę pomiędzy schodzącymi się płachtami folii ułożonej na obu połaciach dachu. Dodatkowo, zabezpieczenie pod gąsior kalenicy powinno zapewniać swobodny przepływ powietrza przez otwory wentylacyjne lub specjalną tkaninę. Mechanizm wentylowania dachu opiera się na wytwarzanym przez wiejący wiatr podciśnieniu, które zasysa powietrze spod połaci dachu. Sprawność wentylacji zapewnia też odpowiednie wykonanie okapu dachu.

Wentylacja kalenicy

Wykonanie kalenicy dachu powinno umożliwiać swobodną cyrkulację powietrza w obydwu kanałach wentylacyjnych połaci. W tym celu pozostawia się co najmniej 4-centymetrową szczelinę pomiędzy schodzącymi się płachtami folii ułożonej na obu połaciach dachu. Dodatkowo, zabezpieczenie pod gąsior kalenicy powinno zapewniać swobodny przepływ powietrza przez otwory wentylacyjne lub specjalną tkaninę. Mechanizm wentylowania dachu opiera się na wytwarzanym przez wiejący wiatr podciśnieniu, które zasysa powietrze spod połaci dachu. Sprawność wentylacji zapewnia też odpowiednie wykonanie okapu dachu

Wentylacja grzbietu

Aby uniknąć zawilgocenia połaci dachu w okolicach grzbietu, gdzie dzięki efektowi kaptura może dojść do wysokiego stężenia pary wodnej, należy pozostawić szczelinę wentylacyjną pomiędzy warstwą dyfuzyjną na grzbiecie dachu. Umożliwi to przepływ powietrza pomiędzy obydwoma kanałami wentylacyjnymi i odprowadzenie pary wodnej poprzez zabezpieczenie pod gąsior grzbietu dachu.

Tekst opracowano na podstawie publikacji Firmy "PRODACH", producenta dachówek cementowych.